Vlaams Commissariaat Media

Het Vlaams Commissariaat voor de Media is een instantie die in 1997 is opgericht. Het doel van de organisatie was om de Vlaamse televisie ‘schoon te houden’. In 2005 is de organisatie vervangen door de Vlaamse Regulator voor de Media. In de acht jaar tijd heeft de VCM een aantal taken nageleefd, en dat had soms sappige (rechts)zaken tot gevolg.

Het VCM had zes taken:

  1. Toezicht houden op de naleving decreten betreffende de radio-omroep en de televisie, gecoördineerd op 25 januari 1995. Indien nodig sancties opleggen;
  2. Het verlenen, het schorsen en het intrekken van de omroeperkenningen. Landelijke, regionale en lokale radio-omroepen die hun recht hebben gekregen van de Vlaamse regering, kunnen niet worden aangepakt.
  3. Het afleveren, wijzigen, schorsen en intrekken van de zend- en transportvergunningen van de erkende omroepen;
  4. Het afleveren, schorsen en intrekken van de vergunning om een kabelnet aan te leggen en te exploiteren;
  5. Het geven en intrekken van toestemming aan kabelmaatschappijen om omroepprogramma’s uit te zenden;
  6. Toezicht houden op de naleving en de sanctionering van de inbreuken op de bepalingen van het decreet van 17 maart 1998 houdende regelgeving van het recht op vrije nieuwsgaring en de uitzending van korte berichtgeving door de omroepen.

 

VT4 op Britse bodem

Het komt er kortom op neer dat het VCM het recht had om omroepen te vertellen wat wel en niet mocht. Dat is ook logisch, anders zou je gekleurde televisie kunnen krijgen. Politieke partijen zouden op deze manier burgers kunnen beïnvloeden via sterke media als de televisie en de radio. Inmenging van politiek in televisie en radio is natuurlijk nooit juist. Het VCM zorgde ervoor dat dit niet kon. Het recht van vrije nieuwsgaring was dan ook een van de speerpunten van het Vlaams Commissariaat voor de Media. Er was echter één omroep die hun regels wist te omzeilen.

VT4, een onderdeel van SBS, is op Britse bodem begonnen via een U-bocht constructie om zo de Vlaamse wetgeving te omzeilen. Het hoofdkwartier was gevestigd in de historische gebouwen van de BBC. Door in Engeland te beginnen kon het VCM de uitzendingen niet tegenhouden. Uiteindelijk is VT4 een Vlaamse omroep geworden in 2002. Toch hebben ze het zeven jaar in Engeland weten uit te zingen. Nadat het officieel een Vlaamse zender werd, vroegen ze ook meteen een tweede kanaal die zich voornamelijk richtte op vrouwelijke kijkers.

 

De zaak Verstrepen

Er zijn echter nog andere zaken bekend waar wel forse boetes werden uitgedeeld. Zo kreeg Jurgen Verstrepen een boete van maar liefst 12.500 euro. Hij heeft zich, volgens het VCM, aan drie overtredingen schuldig gemaakt.

1. Hij heeft in Vlaanderen een omroep gevormd die vervolgens via het buitenland in de ether werd geslingerd. Omdat hij geen kantoor in het buitenland had, viel hij volledig onder de Vlaamse mediawetgeving.

2. Hij heeft omroepprogramma’s via het internet verspreidt zonder hiervoor toestemming te vragen aan het VCM.

3. Het VCM acht zijn omroep aan het afhankelijk zijn van een politieke partij, iets dat in overtreding is met de wetgeving.

Als Verstrepen een kantoor in het buitenland had gehad, zoals VT4 in de beginperiode, dan had hij de boete kunnen voorkomen. Ook was het niet zo handig dat zijn omroep VB6015 heette. VB staat immers voor Vlaams Belang, een politieke partij. Hierdoor kon VCM niet anders dan de regels van de wet strikt toe te passen. Uiteindelijk resulteerde dit in een boete van 12.500 euro. Wat wel vreemd was, is dat je via internet niet zomaar een radiodienst mag aanbieden. Het internet is immers een gemeenschappelijk goed. Dit betekent dus dat een Vlaamse website ook geen video mag aanbieden als deze politiek gekleurd is. Dat is natuurlijk iets teveel van het goede en vrij moeilijk te voorkomen. Andere blogs die zich hier ook ‘schuldig’ aan maakte, kregen geen boete opgelegd. Dit tegen het zere been van Verstrepen aan.

 

Het commissariaat

Het VCM bestond uit een voorzitter, twee commissarissen en drie plaatsvervangende commissarissen. Zij werden benoemd door de Vlaamse regering. Om in aanmerking te komen voor de functie van voorzitter voor het Commissariaat moest je ten minste 35 jaar oud zijn en tien jaar het ambt van magistraat in hoven en de rechtbanken of de Raad van State hebben bekleed. Een commissaris mocht tevens geen politieke banden hebben en ook geen binding met een mediabedrijf. Je moest, kortom, afhankelijk zijn. Dat is ook logisch wanneer je toezicht moet houden en de mediawetgeving moet naleven.

In 2005 werd de VCM opgevolgd door het VRM. Zij passen de decreten voor de Vlaamse media toe. In 2006 zijn de richtlijnen in samenwerking met de Europese Unie toegepast. Het VRM bestaat nog steeds en leeft nu de regels na van de decreten voor de media.